Waarom Leeuwarden?

Waarom juist in Leeuwarden een barakkencomplex voor krijgsgevangen is gebouw, is niet helemaal duidelijk. Voordat het werd besloten heeft een Nederlandse officier al eens poolshoogte genomen. Men had zowel Groningen, Leeuwarden, Assen als Zwolle op het oog. Groningen had al een Engels Kamp en wilde er liever niet meer krijgsgevangenen bij. In Leeuwarden waren ze juist zeer welkom, dus daar werd snel voor gekozen. De officier is niet eens meer naar Assen en Zwolle gegaan. Hij deed verslag aan het hoofdkwartier van de Dienst der Geïnterneerde Krijgsgevangenen:

 

ALGEMEEN HOOFDKWARTIER   

Afdeeling krygsgevangenen

KORT verslag naar aanleiding eener opdracht van het Hoofd der Afdeeling krygsgevangenen om te onderzoeken of in eene der gemeenten GRONINGEN, LEEUWARDEN, ASSEN en ZWOLLE eene geschikte gelegenheid is voor het onderbrengen van Engelsche Krygsgevangenen (2300 onderofficieren, enz. En circa 30 officieren).

Wegens verkregen informatiën omtrent de in bovengenoemde gemeenten momenteel heerschende toestanden, vooral op het gebied van het beschikbaar zyn van huurwoningen of ledige publieke gebouwen dan wel van terreinen (voor barakkenbouw geschikt), en in verband met eene gewenschte SPOEDIGE afdoening dezer opdracht besloot ondergeteekende zich eerst naar GRONINGEN te begeven.

By eene conferentie met den Heer Burgemeester bleek:

  • Dat men ter plaatse niet Eng. gezind is;
  • Dat het volk in den laatsten tyd ruw optreedt en nog zeer kort geleden straat demonstratiën heeft gehouden, enz.
  • Dat, waar er reeds circa 2000 Eng. Geïnterneerden gehuisvest zyn, er te weinig politie is om de orde naar behooren te handhaven;
  • Dat er bepaald WONINGNOOD heerscht zoodat houten schuren zyn gebouwd moeten worden om tydelyk in genoemden NOODtoestand te voorzien;
  • Dat er ook geene terreinen voor barakkenbouw beschikbaar zyn;
  • Dat de Heer Burgemeester, hoewel in principe er voor dat ter wille van de neringdoenden meerdere troependeelen ter plaatse zouden worden gehuisvest, in verband met het bovenvermelde myne meening deelt dat de gemeente GRONINGEN voor het in de opdracht vermelde doel niet in aanmerking dient genomen.

 

 

Voorts werd door de ondergetekende LEEUWARDEN bezocht en, na inwinning van diverse informatiën op deze questie betrekking hebbende eene conferentie met den Heer Burgemeester aangevraagd.

Bij deze congerentie bleek:

  • Dat men ter plaatse wel Eng. gezind is;
  • Dat de Heer Burgemeester er ZEER voor is dat de Engelsche krygsgevangenen (in casu ten getale van circa 2300 man en circa 30 officieren) in de gemeente gehuisvest worden;
  • Dat, ter verzekering van bedoelde huisvesting, op alle mogelyke hulp van de Burgemeester en van den Eng. Consul gerekend zal kunnen worden;
  • Dat ter plaatse goede gelegenheden voor sport (vooral voor watersport) aanwezig zyn;
  • Dat er, behoudens één groote villa welke voor officieren geschikt is, geene huurwoningen ledig staan doch dat er voldoende gemeente- en andere terreingen in de onmiddelyke nabyheid beschikbaar zyn voor den aanbouw van barakken als anderzins; en
  • Dat de Heer Burgemeester in verband met het vorenstaande geheel accoord gaat met de meening van ondergeteekende dat de gemeente LEEUWARDEN voor de vestiging van de Eng. krygsgevangenen bizonder in aanmerking komt.

 

Het vorenstaande heeft ondergeteekende dan ook aanleiding gegeven om ter spoedige afdoening van deze opdracht, aan het Hoofd der Afd. Krygsgevangenen te seinen:

“Hoofd Krygsgevangenen ’s GRAVENHAGE

Referte uwe opdracht na plaatsenbezoek conferentie burgemeesters adviseer vestiging 2300 krg 30 off Leeuwarden burgemeester geheel accoord” en iets later, na voldoende informatie, de woorden “vervolg myn telegram krg E 2 woningen ontbreken terrein barakbouw beschikbaar”.

’s Gravenhage, 21 Februari 1918.

De Reserve-Majoor, toegevoegd [handtekening]

[Bron: Nationaal Archief, Den Haag, Dienst der Geïnterneerde Krijgsgevangenen, nummer toegang 2.05.42]